السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
492
تفسير الميزان ( فارسي )
دنبال آن هم تفرقه هايى ديگر در ساير شؤون حيات و سعادت زندگيشان پديد آورد ، و اگر خدا مىخواست ، مىتوانست از تاثير اختلاف جلوگيرى كند ، بطورى كه هر چند اختلاف در آنان وجود داشته باشد كارشان به جنگ و قتال منتهى نشود ، و پنجه به روى هم نكشند ، و ليكن چنين چيزى را نخواست و اين سبب را مانند ساير اسباب و علل به حال خود گذاشت ، تا طبق سنت جاريه اش در همه اسباب رفتار كرده باشد ، همان سنتى كه خود او در عالم صنع و ايجاد جارى كرده ، و خدا هر چه بخواهد مىكند . « * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا ) * . . . » معناى اين جمله واضح است ، نكته اى كه در اين آيه است اين است كه ذيلش دلالت دارد بر اينكه سرپيچى كردن از انفاق ، كفر و ظلم است . بحث روايتى در كافى ، از امام باقر ع روايت آورده كه در تفسير جمله « * ( تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا ) * . . . » فرموده : همين آيه دلالت دارد بر اينكه اصحاب محمد ص هم از اين كليت مستثنى نبودند يعنى ايشان هم بعد از رسول خدا ( ص ) دو دسته شدند ، بعضى كافر و بعضى مؤمن . « 1 » و در تفسير عياشى از اصبغ بن نباته روايت آورده كه گفت : در خدمت امير المؤمنين على بن ابى طالب سلام اللَّه عليه در روز جنگ جمل ايستاده بودم كه مردى نزدش آمد ، و پيش رويش ايستاده و عرضه داشت : يا امير المؤمنين مردم تكبير گفتند ، ما هم گفتيم ، مردم « لا إله الا اللَّه » گفتند ، ما نيز گفتيم ، مردم نماز خواندند ما هم خوانديم ، پس چرا با اين مردم بجنگيم ؟ ! . « 2 » حضرت فرمود : بر سر اين آيه مىجنگيم كه خداى تعالى مىفرمايد : « * ( تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ ، مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَّه ، وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجاتٍ ، وَآتَيْنا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّناتِ ، وَأَيَّدْناه بِرُوحِ الْقُدُسِ وَلَوْ شاءَ اللَّه مَا اقْتَتَلَ الَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ ) * ( و مائيم آن مسلمانانى كه بعد از انبيا قرار داريم ) * ( وَلكِنِ اخْتَلَفُوا فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ وَمِنْهُمْ مَنْ كَفَرَ وَلَوْ شاءَ اللَّه مَا اقْتَتَلُوا ، وَلكِنَّ اللَّه يَفْعَلُ ما يُرِيدُ ) * »
--> ( 1 ) نيز در تفسير نور الثقلين ، ج 1 ، ص 213 ( 2 ) تفسير عياشى ، ج 1 ، ص 136